Bài học về Giô-na

TÔI VẪN LÀ NHÀ TRUYỀN GIÁO CHO CÁC DÂN TỘC

Hiểu Rõ Tại Sao Chúng Ta Hiện Diện Nơi Đây

(GIÔ-NA 1–4)

Một biên tập viên chuyên mục tôn giáo của một tờ báo nổi tiếng từng đặt ra một câu hỏi đáng suy ngẫm: “Tiêu chuẩn để đánh giá một Hội Thánh lớn mạnh là gì?” Ông tự trả lời bằng một câu hỏi khác: “Nếu Hội Thánh ấy biến mất, ngoài các tín hữu ra, liệu có ai nhớ đến nó không?”Đây là một câu hỏi thú vị. Nó thách thức chúng ta xem xét lý do Hội Thánh hiện hữu, đồng thời mời gọi chúng ta suy nghĩ xem Hội Thánh đang thực hiện mục đích và sứ mạng của mình tốt đến mức nào.Trong những tháng gần đây, tôi bị cuốn hút bởi câu chuyện Giô-na. Tôi tin rằng mục đích và sứ mạng của Hội Thánh được trình bày trong câu chuyện ngắn ấy rõ ràng không kém, thậm chí còn rõ hơn bất kỳ nơi nào khác trong toàn bộ Kinh Thánh.

Giô-na là sách mang nhiều đặc điểm của Tân Ước nhất trong Cựu Ước. Đây không chỉ là câu chuyện về một nhà truyền đạo phản nghịch trong quá khứ, mà còn là câu chuyện về những người theo tôn giáo trong hiện tại.

Đôi khi tôi tự hỏi liệu Hội Thánh ngày nay có sẵn sàng tiếp nhận sứ điệp triệt để của sách Giô-na hay không.Vì sứ điệp ấy gây tranh luận, một số người đã làm giảm nhẹ ý nghĩa của nó. Đối với một số người, sách này bị hạ xuống thành một câu chuyện cổ tích về con cá voi nuốt một người. Tuy nhiên, tôi hy vọng Hội Thánh sẽ lắng nghe lại sứ điệp ấy. Sứ điệp của sách Giô-na chính là sứ mạng của Hội Thánh.Câu chuyện ngắn này chứa đựng câu trả lời cho câu hỏi về mục đích của Hội Thánh. Cách Hội Thánh đáp ứng sứ điệp của sách Giô-na sẽ quyết định liệu cộng đồng có nhớ tiếc Hội Thánh hay không, nếu một ngày nào đó Hội Thánh đột nhiên biến mất.

Sứ Mạng Được Bày Tỏ

Những lời đầu tiên đến với Giô-na là: “Hãy chỗi dậy! Hãy đi đến thành Ni-ni-ve” (Giô-na 1:2).

Điều đó cũng giống như nói: “Hãy đứng dậy và bắt tay vào công việc!” Giô-na vô cùng sửng sốt.

Giô-na phản ứng: “Ngài muốn nói gì? Ni-ni-ve sao? Chắc Ngài đang đùa!”

Dĩ nhiên, chúng ta biết người Do Thái khinh ghét dân Ni-ni-ve. Ni-ni-ve là thủ đô của A-si-ri, một trong những quốc gia hùng mạnh và gian ác nhất trên đất vào thời ấy. Vì vậy, người Do Thái không xem Ni-ni-ve là một cánh đồng truyền giáo. Thật ra, họ cho rằng dân Ni-ni-ve nằm ngoài phạm vi ân điển cứu chuộc của Đức Chúa Trời.H. Stephen Shoemaker nhắc nhở rằng qua nhiều năm, chúng ta đã thay đổi tên gọi Ni-ni-ve “ thành Ba-by-lôn, Rô-ma, Berlin, Moscow, Havana và Iran. Ni-ni-ve là vùng đất nơi những người không tin kính sinh sống và đe dọa xâm chiếm chúng ta.”

Tuy nhiên, Ni-ni-ve không nhất thiết phải là một vùng đất xa xôi. Đó có thể là người hàng xóm ngay bên cạnh nhà bạn.

Ni-ni-ve là bất kỳ nơi nào bạn từ chối tham gia vào sứ mạng của Đức Chúa Trời.Thật đáng kinh ngạc khi chúng ta thường đặt ra những ranh giới quanh ân điển Đức Chúa Trời và công việc truyền giáo của Hội Thánh. Tại Hoa Kỳ, có 100 triệu người không thuộc bất kỳ tổ chức tôn giáo nào. Trong số hơn 40.000 người sống tại quận nơi tôi cư ngụ, hơn một nửa không thuộc bất kỳ Hội Thánh nào.

Đôi khi tôi muốn hỏi: Chúng ta có xem những người ấy vẫn nằm trong phạm vi ân điển của Đức Chúa Trời không? Vòng tay yêu thương của chúng ta có thường xuyên ôm lấy những “người Ni-ni-ve” đang sống ngay trong khu phố mình không?“Ai sẽ chinh phục nước Mỹ?” là khẩu hiệu chủ đề trong một chương trình nhấn mạnh về truyền giáo gần đây của một giáo phái. Đây là một câu hỏi hay. Ai sẽ làm điều đó?

Jeff và Melva Clark trở về sau một chuyến truyền giáo tại Kenya. Trong bản báo cáo truyền giáo, Jeff đưa ra một nhận xét đáng chú ý:

“Các Hội Thánh của chúng ta tại Hoa Kỳ đã hiểu hoàn toàn sai. Chúng ta nghĩ rằng thỉnh thoảng Đức Chúa Trời mới kêu gọi một người bước vào công việc truyền giáo.

Nhưng điều chúng ta cần hiểu là Đức Chúa Trời đã kêu gọi mọi người tham gia sứ mạng Cơ Đốc, trừ khi Ngài chỉ dẫn một người làm công việc khác.” Có lẽ công cuộc truyền bá Tin Lành trên thế giới sẽ thay đổi đáng kể nếu các Hội Thánh nhấn mạnh rằng Đức Chúa Trời kêu gọi mọi người tham gia sứ mạng. Ngay cả trong những trường hợp Ngài hướng dẫn một người làm công việc khác, Ngài vẫn kêu gọi tất cả mọi người trở thành những nhà truyền giáo qua nỗ lực tiếp cận người khác.

Bạn có thể là công nhân trong một nhà máy, nhưng bạn cũng là một nhà truyền giáo. Bạn có thể là giáo viên, nhưng bạn cũng là một nhà truyền giáo. Bạn có thể là người nội trợ, bác sĩ, luật sư hoặc thợ sửa máy tự kinh doanh, nhưng bạn cũng là một nhà truyền giáo. Chúng ta nói về sự phát triển của Hội Thánh. Tuy nhiên, nếu thành thật, chúng ta phải thừa nhận rằng phần lớn sự phát triển của Hội Thánh chẳng qua chỉ là việc chuyển tín hữu từ Hội Thánh này sang Hội Thánh khác và làm phép báp-têm cho con cái của các tín hữu. Chuyên gia tư vấn phát triển Hội Thánh Ron Lewis từng hướng dẫn một hội nghị về sự phát triển, ông phát biểu:

“Trong 92% các Hội Thánh của quý vị, sự phát triển thật sự duy nhất trong năm năm qua đến từ việc làm phép báp-têm cho con cái các tín hữu và tiếp nhận những tín hữu chuyển đến từ các Hội Thánh khác.”

Bằng cách nào đó, Hội Thánh phải hiểu rằng “một Cơ Đốc giáo không truyền giáo là một khái niệm tự mâu thuẫn.” Sứ Mạng Bị Khước Từ

Giô-na từ chối đi. Đây không phải là lần đầu tiên trong lịch sử con người từ chối thực hiện điều Đức Chúa Trời đòi hỏi.Trong một cuộc họp thảo luận về sứ mạng của Hội Thánh, một chấp sự đã vô tình bộc lộ quan điểm thần học cá nhân của mình khi nói:“Người hàng xóm bên cạnh thấy chúng tôi thức dậy và đi nhà thờ mỗi Chủ nhật. Ông ấy biết chúng tôi ở đâu, và nếu muốn đến thì ông ấy biết phải tìm chúng tôi tại đâu.”Tôi thầm nghĩ: Điều gì đã xảy ra với lời phán: “Vậy, hãy đi dạy dỗ muôn dân” (Ma-thi-ơ 28:19), và: “Hãy đi ra ngoài đường và dọc hàng rào, ép người ta vào đầy nhà ta” (Lu-ca 14:23)?

Thay vì đến Ni-ni-ve, Giô-na xuống tàu đi Ta-rê-si. Đức Chúa Trời phán: “Hãy đi về phía đông,” nhưng Giô-na lại đi về phía tây. Trong hành trình, một cơn bão nổi lên. Những thủy thủ vô cùng sợ hãi. Họ bắt thăm để tìm hiểu thần của ai đang nổi giận với người nào. Lá thăm trúng Giô-na. Họ đến tìm và thấy ông đang ngủ trong khoang tàu. Họ hỏi:“Này thủy thủ, chuyện gì đang xảy ra với ông vậy?” Giô-na thú nhận rằng mình đang chạy trốn khỏi Chúa và bảo họ:“Hãy ném tôi xuống biển thì mạng sống các ông có thể được bảo toàn!” Tuy nhiên, hãy chú ý câu 12 và 13. Vì lòng thương xót, họ cố tránh làm theo đề nghị của Giô-na. Điều khiến tôi chú ý là họ quan tâm đến sự an toàn thể chất của Giô-na nhiều hơn mức Giô-na quan tâm đến sự cứu rỗi thuộc linh của dân Ni-ni-ve. Tôi cho rằng đó chính là điều đáng buồn trong câu chuyện này cũng như câu chuyện của chúng ta. Ngày nay, ít người tin Chúa vì dường như cũng có rất ít người trong chúng ta quan tâm đến việc khuyên họ tin vào vương quốc ân điển.

Một người từng hỏi tôi: “Các tín hữu trong Hội Thánh có thật sự quan tâm đến việc người ta đang hư mất vì không có Đấng Christ không?” Thật đau lòng khi phải trả lời câu hỏi ấy cách thành thật. Tôi biết tất cả chúng ta dễ dàng trở nên thờ ơ với vấn đề này như thế nào. Các thủy thủ càng cố chèo thì cơn bão càng dữ dội. Vì vậy, khi đã kiệt sức vì chèo chống, họ ném Giô-na xuống biển. Sau đó là phần câu chuyện về con cá lớn. Tôi nghĩ đôi khi chúng ta bị con cá “nuốtlấy” sự chú ý đến mức bỏ lỡ sứ điệp của câu chuyện và vai trò thật sự của nó. Như một nhà truyền đạo miền quê lớn tuổi từng nói: “Giô-na đang chạy trốn thật nhanh khỏi Đức Chúa Trời.” Ông cố ẩn mình khỏi Đức Chúa Trời và trốn tránh mạng lệnh đi đến Ni-ni-ve. Giữa những con sóng cuộn dữ dội xung quanh, Giô-na lại được nghỉ ngơi an toàn trong bụng cá. Nếu ngày nay việc giải nghĩa một phân đoạn theo nghĩa thuộc linh vẫn được chấp nhận, chúng ta có thể gọi con cá lớn là Hội Thánh. Chúng ta dễ dàng ẩn mình bên trong Hội Thánh và né tránh “mục đích Hội Thánh hiện hữu.” Giữa thế giới hỗn loạn xung quanh, Hội Thánh trở thành môi trường an toàn nhất và thường ít gây cảm giác bị đe dọa nhất. Giữa vô số hoạt động của Hội Thánh, chúng ta dễ dàng ẩn mình khỏi Đức Chúa Trời và né tránh lời kêu gọi của Ngài phải đi đến Ni-ni-ve. Điều đó đúng, phải không?

Sự thờ phượng thường phơi bày tình trạng mâu thuẫn của chúng ta. Chúng ta hát những thánh ca như Mang Những Bó Lúa Về, trong khi phần lớn chúng ta phải cố hết sức mới rời khỏi giường để đến Hội Thánh. Chúng ta hát Xin Khiến Con Thành Nguồn Phước, trong khi phần lớn lại thích chuyển các kênh truyền hình để tìm điều gì đó thú vị hơn.Hoặc chúng ta hát Chúng Ta Có Một Câu Chuyện Để Kể Cho Muôn Dân, trong khi thật ra chúng ta thích chia sẻ những chuyện ngồi lê đôi mách vừa nghe được hơn. Rồi còn bài hát đầy thách thức Xin Lấy Đời Con—nhưng điều chúng ta thật sự muốn là được sống thoải mái, thuận tiện, bình yên và không bị quấy rầy: “Lạy Chúa, xin đừng làm phiền con! Cứ để con yên!”Chúng ta giống như một người say loạng choạng bước trên vỉa hè, vấp chân rồi ngã ngửa vào một vùng bê tông vừa mới đổ. Không thể đứng dậy, ông cảm thấy lớp bê tông từ từ tràn quanh thân thể say mềm của mình và đông cứng lại. Sáng hôm sau, khi người ta phát hiện ông, đội cứu hỏa được gọi đến để giải thoát ông khỏi lớp bê tông đã cứng. Mỗi lần chiếc búa tạ giáng xuống mặt đường, toàn thân ông rung lên vì đau đớn.Cuối cùng, khi được giải thoát, ông từ từ đứng dậy và lẩm bẩm:

“Say rượu thì nghe có vẻ được trên lý thuyết, nhưng khi thành ‘bê tông cụ thể’ thế này thì chẳng thú vị chút nào!”Đó cũng là vấn đề của nhiều người trong chúng ta. Nói một cách trừu tượng về sứ mạng của Hội Thánh thì dễ hơn nhiều so với việc thực hiện sứ mạng ấy bằng những hành động cụ thể trong thế giới.Mặc dù ẩn mình trong Hội Thánh để trốn tránh sứ mạng có vẻ an toàn, Đức Chúa Trời sẽ không để chúng ta ở mãi nơi đó. Nếu quả thật Đức Chúa Trời an ủi những người đau khổ và khuấy động những người đang sống thoải mái, thì Ngài sẽ làm với chúng ta điều Ngài đã làm với Giô-na. Ngài sẽ khiến con cá nhả chúng ta lên bờ thực tế.Đừng bao giờ nghĩ Đức Chúa Trời sẽ để Hội Thánh thụ động trôi dạt trên biển hỗn loạn. Ngài sẽ không bao giờ để chúng ta làm như vậy. Trong vòng ba ngày, Giô-na nhận thấy mình đã ở trên bờ. Ông có thay đổi gì không? Có lẽ là không!

H. Stephen Shoemaker đã đưa ra một nhận xét sâu sắc và hài hước:“Con cá đã thay đổi điểm đến của Giô-na nhưng không thay đổi tính tình ông. Nó thay đổi vị trí địa lý của Giô-na nhưng không thay đổi quan điểm thần học của ông.” Sứ Mạng Được Tái Khẳng Định

Lời Đức Chúa Trời đến với Giô-na lần thứ hai, và điều đáng chú ý là Ngài vẫn phán cùng một lời:“Hãy chỗi dậy! Hãy đi đến thành Ni-ni-ve” (Giô-na 3:2).

Sứ mạng của Đức Chúa Trời không bao giờ thay đổi. Một số người trong chúng ta đã nghe sứ mạng ấy suốt đời. Chúng ta nghe nhiều đến mức không còn thật sự nghe thấy nữa. Có thể câu “quen thuộc sinh ra khinh thường” không phải lúc nào cũng đúng, nhưng quả thật “quen thuộc sinh ra thờ ơ.” Chúng ta đã trở nên thờ ơ với sứ mạng của Hội Thánh, phải không? Vẫn còn hy vọng. Lần thứ hai, Giô-na đã đi. Ban đầu, chúng ta cảm thấy được khích lệ. Dường như Giô-na đã thay đổi tấm lòng. Có vẻ ông đã miễn cưỡng chấp nhận sứ mạng Đức Chúa Trời giao phó. Tuy nhiên, đừng vội vui mừng. Hãy xem bài giảng của ông: “Còn bốn mươi ngày nữa, Ni-ni-ve sẽ bị đổ xuống!” (câu 4).

Bài giảng ấy bộc lộ thái độ trong lòng Giô-na. Ông không đến đó vì muốn đến. Ông đến vì cảm thấy bắt buộc và mang tinh thần báo thù. Ông đến đó vì biết mình không thể chống lại Đức Chúa Trời. Ông giống như nhiều Cơ Đốc nhân mà tôi biết. Ông thực hiện công việc của Đức Chúa Trời không phải vì muốn làm, nhưng vì cảm thấy mình không còn lựa chọn nào khác. Giô-na tức giận với dân Ni-ni-ve, và lời giảng của ông phản ánh mong muốn báo thù. Ông không phải là nhà truyền đạo đầu tiên sử dụng bục giảng để trút giận hoặc thậm chí tìm cách trả thù. Ông hy vọng Đức Chúa Trời sẽ giày đạp dân Ni-ni-ve, giống như một số tín hữu tốt trong Hội Thánh mong Ngài giày đạp kẻ thù của họ. Tuy nhiên, mọi việc đã không diễn ra như Giô-na mong muốn.

Khi dân Ni-ni-ve nghe Giô-na lớn tiếng công bố những lời cay nghiệt và sự phán xét, thật lạ lùng, ân điển Đức Chúa Trời vẫn được truyền đạt và dân chúng đã ăn năn. Đôi khi tôi kinh ngạc trước những gì Đức Chúa Trời có thể thực hiện qua nỗ lực yếu ớt của tôi trong việc công bố ân điển Ngài, đặc biệt khi trong lòng tôi—hoặc trong giọng nói của tôi—có quá ít ân điển. Tôi cũng kinh ngạc trước những gì Ngài có thể thực hiện qua lời chứng của Hội Thánh về Đấng Christ, ngay cả khi thái độ của chúng ta không đúng. Ít người trong chúng ta dám tự vỗ vai và xem mình là những “siêu Cơ Đốc nhân.” Tuy nhiên, Đức Chúa Trời vẫn có thể hành động qua chúng ta và đôi khi bất chấp cả những khuyết điểm của chúng ta. Giô-na phản ứng thế nào khi dân Ni-ni-ve ăn năn?

Câu trả lời nằm trong Giô-na 4:1–2:“Bấy giờ Giô-na rất không đẹp lòng và giận dữ.” Dĩ nhiên, Giô-na vốn đã tức giận. Nhưng giờ đây ông thật sự nổi giận. “Người cầu nguyện Đức Giê-hô-va rằng: Ôi! Đức Giê-hô-va! Đây há chẳng phải là điều tôi đã nói khi tôi còn ở trong xứ tôi sao?” Điều đó giống như ông đang nói: “Con đã nói với Ngài rồi mà! Con đã nói Ngài là Đức Chúa Trời đầy ân điển và tha thứ. Con biết Ngài sẽ không hủy diệt họ. Con rao giảng sự phán xét, nhưng Ngài lại bày tỏ lòng thương xót. Như thế không công bằng. Con rao giảng về lửa địa ngục và sự đoán phạt, nhưng Ngài lại đáp lại bằng tình yêu thương và sự chấp nhận. Con không thể chịu được điều này. Ngài sẽ không khiến con trở thành kẻ ngốc đâu!” Những lời trách móc tuôn ra từ lòng kiêu hãnh bị tổn thương của Giô-na.Giô-na giận dỗi bỏ đi. Cách hành xử của ông khiến tôi nhớ đến những người mình từng biết, là những người quay lưng với Đức Chúa Trời, Hội Thánh hoặc hôn nhân khi mọi việc không diễn ra như mong muốn.

Nhưng ngay giữa lúc Giô-na đang hờn dỗi, Đức Chúa Trời khiến một cây mọc lên trên đầu để che bóng cho ông. Giô-na biết ơn vì cây ấy. Đó là một kinh nghiệm bình an đối với ông. Thật kỳ diệu, Đức Chúa Trời biết có những lúc chúng ta cần yên lặng và suy ngẫm về công việc của Ngài, cũng như đôi khi về sự im lặng của Ngài trong đời sống mình.Tuy nhiên, tấm lòng của Giô-na vẫn chưa ngay thẳng. Ông vẫn còn nhiều điều phải học. Vì vậy, khi trời sáng, một con sâu xuất hiện và ăn phá sự sống của cây ấy, giống như mối ăn mòn nền nhà nhưng nhanh hơn nhiều. Giô-na vô cùng tức giận. Ông cau mày, mặt đỏ bừng vì giận dữ và nói: “Lạy Đức Chúa Trời, sao Ngài có thể để điều này xảy ra? Thật khó hiểu được Ngài! Ngài để cho 120.000 người gian ác nhất thế giới được sống, nhưng lại để cây yêu quý của con chết!” Về cơ bản, Đức Chúa Trời nhẹ nhàng đáp lại:

“Giô-na, chính ngươi mới là người khó hiểu. Ngươi quan tâm đến cây của mình nhiều hơn quan tâm đến dân Ta. Ta quan tâm đến con người hơn bất kỳ loài cây nào.”

Câu chuyện kết thúc bằng lời ấy. Chúng ta phải tự hỏi: Có phải đối với một số người trong chúng ta, khóc thương một cây dương xỉ chết trong phòng kính còn dễ hơn khóc thương những người trên thế giới đang chết mất mà không có “ánh sáng của Đức Chúa Con” chiếu rọi trong lòng họ không?

Câu chuyện Giô-na đặt mỗi chúng ta trước một quyết định. Chúng ta sẽ vui mừng trong ân điển Đức Chúa Trời được ban cho mọi người và cùng tham gia truyền bá ân điển ấy? Hay chúng ta sẽ hờn dỗi như Giô-na vì Đức Chúa Trời ban ân điển cách nhưng không cho tất cả mọi người?

Đó là tối thứ Hai, thời gian chơi bóng rỗ dành cho những người đàn ông trên ba mươi tuổi tại Hội Thánh chúng tôi. Tôi có mặt ở đó không phải vì mình chơi bóng rỗ giỏi, nhưng vì tôi yêu thích môn thể thao này và vui hưởng sự thông công với một số người. Trong giờ nghỉ giữa hiệp, một tín hữu trung tín đến gần và hỏi tôi về một người đàn ông có tên trong danh sách cầu nguyện của Hội Thánh suốt vài tuần.

Trong hoàn cảnh khác, điều đó chẳng có gì bất thường. Tuy nhiên, lần này người có tên trong danh sách cầu nguyện từng là Grand Wizard—lãnh đạo tối cao của tổ chức Ku Klux Klan (KKK). Giọng nói và cách đặt câu hỏi cho thấy tín hữu ấy rõ ràng không hài lòng khi tên của người đàn ông đó xuất hiện trong danh sách cầu nguyện. Tôi giải thích rằng mình đã đến thăm ông kể từ khi một tai nạn suýt chết khiến ông mất khả năng hoạt động. Tín hữu ấy nghiêm giọng hỏi:

“Ông ta đã bày tỏ dấu hiệu ăn năn rõ ràng nào chưa?”

“Tôi tin là có,” tôi trả lời với chút do dự. “ Theo nhận xét của tôi, ông ấy đang cố gắng tìm kiếm Đức Chúa Trời, từ bỏ thành kiến và để quá khứ lại phía sau.”“Hừm!” người ấy khịt mũi, tỏ rõ vẻ không tin. Ông giải thích: “Điều đó nghe thật kỳ lạ đối với tôi. Nhưng tôi nghĩ nếu Ayatollah Khomeini ăn năn thì sự tha thứ cũng sẽ dành cho ông ấy!”

Khi ông nói, tôi nghĩ đến Giô-na, dân Ni-ni-ve và ân điển Đức Chúa Trời—ân điển vươn đến và tha thứ ngay cả cho những thành viên của tổ chức KKK.Chúng ta sẽ tiếp nhận lời Đức Chúa Trời phán: “Hãy chỗi dậy và đi” như thế nào? Một cách tự nguyện hay miễn cưỡng?

Giô-na không phải là một nhân vật xa lạ nào đó trong thời cổ đại. Giô-na chính là bạn. Giô-na chính là tôi. Và chừng nào Giô-na phản nghịch trong lòng mỗi chúng ta chưa bị đối diện và chế ngự, sứ mạng của Hội Thánh vẫn còn đình trệ.Câu hỏi này cần được trả lời: “Nếu Hội Thánh đột nhiên biến mất, ngoài các tín hữu ra, liệu có ai nhớ đến Hội Thánh không?”Câu trả lời tùy thuộc vào cách thức và mức độ nghiêm túc mà mỗi chúng ta tiếp nhận sứ mạng của mình trong thế giới. Cách chúng ta đáp ứng sẽ quyết định ảnh hưởng của Hội Thánh đối với từng cộng đồng và cuối cùng là toàn thế giới.

Nhà thần học người Đức Emil Brunner đã nói đúng khi cho rằng Hội Thánh hiện hữu nhờ sứ mạng, giống như lửa hiện hữu nhờ sự cháy. Nếu không biết ơn tiếp nhận sứ mạng của Đức Chúa Trời, Hội Thánh không còn là Hội Thánh nữa. Nhưng khi tiếp nhận sứ mạng ấy, Hội Thánh trở thành một Giô-na đã được hòa giải và đem sự hòa giải đến cho thế giới.

–

Mục sư Ân Điển